Afgelopen dinsdagavond mocht ik een geïnteresseerd publiek vertellen over de replica van de Jellingsteen op het Domplein. Het bleek dat veel van de aanwezigen bijna dagelijks langs de enorme runensteen lopen, maar er eigenlijk niets vanaf wisten. Enorm leuk dus dat ik wat meer duiding kon bieden. Kijk, daar doen we het voor! 😉
En ik dagdroom ook nog even verder over de historische locatie… Zie die prachtige ruimte in de Domtoren! Ik moest het even filmen.
Het was een mooie avond. Veel dank aan de aanwezigen en aan de organisatie!
Er staat weer een lezing op het programma! Dit keer kom ik op dinsdagavond 13 oktober in de Domtoren van Utrecht vertellen over de kopie van de Deense Jellingsteen die op het Domplein staat. Een Vikingsteen in Utrecht? Waarom dan? Nou, precies dat zal ik die avond uitleggen. 😉
Deze lezing hoort bij de jubileumviering “Van Puin tot Plein” die op het Domplein georganiseerd wordt. Dit jaar bestaat het plein 200 jaar, hoewel de geschiedenis van de gebouwen en ruïnes rondom de Utrechtse Dom teruggaat naar de Romeinse Tijd. En juist omdat die geschiedenis zo rijk is, worden er dit jaar extra veel evenementen en lezingen georganiseerd waarbij aandacht besteed wordt aan Utrecht, de Dom en het Domplein. Neem zeker even een kijkje op de website. Want of je nu meer van kunst, historie of poëzie houdt, er zit voor iedereen iets leuks bij. Het bezoeken van de Romeinse ruïne bij DomUnder of een ondergrondse tour door het middeleeuwse Paleis Lofen is ook mogelijk.
Tijdens mijn lezing leg ik uit wat de betekenis van de Jellingsteen is. Ook duiken we dieper in een stukje Vikinggeschiedenis van de 10e eeuw (hallo, Harald Blauwtand!) en leg ik de verrassende link tussen Utrecht en Denemarken bloot. Kortom, het wordt een avond vol interessante inzichten. Kaartjes kunnen hier besteld worden.
Dit evenement is ieder jaar ZÓ LEUK! Wie het Nerdland Festival op de sociale media volgt, weet wat ik bedoel. Het is een meerdaags wetenschapsfestival waar oneindig veel te ontdekken valt. Er zijn shows, lezingen, experiences, spelletjes (van raadsels op papier tot aan retro arcade games), robots, scheikundige proefjes, droneshows, bakken vol met LEGO, telescopen, archeologische uitdagingen, gladiatorengevechten, insectenboerderijen en geluidsexperimenten. Bezoekers kiezen zelf wat ze meepakken. Niets moet, alles mag. Dat maakt de sfeer ontzettend ontspannen en gemoedelijk.
Ik heb zelf niet veel foto’s gemaakt, maar toch genoeg voor een sfeerimpressie. Bij de Brick Factory van Bricks & More Geel was ik op zoek naar een Vikingfiguur van LEGO. Die hadden ze niet, maar ik werd meteen enthousiast door de kinderen nagebouwd als legopoppetje. Hoe lief?! 🙂 De verschillende sectoren op het terrein zagen er weer prachtig uit. Ik kon de laatste show van de zondag gelukkig nog nét meemaken. Met Erik Van Looy als presentator, streden Alex Agnew, Hetty Helsmoortel en Felix Heremans om de titel Slimste Nerd ter Wereld. Het was de Nerdland-variant van De Slimste Mens en het was een mooie mix van serieuze, leerzame vragen en totale ongein. We hebben gelachen en ik heb persoonlijk veel geleerd over ruimtevaart en het Belgische wegennetwerk. Tja, de ene categorie was bruikbaarder dan de andere. 😉
Nieuw dit jaar was de sector Adventure Land, waar ook een nieuw podium was opgebouwd: The Temple. Hier gaf ik mijn focus talk over de Vikinggeschiedenis. We speelden een quiz om te checken wat wetenschappelijk bewezen is over de Vikingen… en wat niet. De vraag of de Noormannen nu echt helmen met horens droegen of niet, was natuurlijk een inkoppertje. 😉
Aan het begin van de lezing vroeg ik het publiek om de ogen te sluiten, terwijl ik zelf nog backstage stond. Gelukkig heeft iemand gefilmd hoe dat ging… En wouw! Wat leuk dat iedereen meedeed! Kijk zelf maar in de snippet hieronder, die ik heb gekopieerd uit een Instagramreel van @nerdlandbe:
Net zoals Hetty en Lieven zelf al zeiden: een DIKKE MERCI aan iedereen! Dank aan het publiek, dank aan de crew en dank aan iedereen die er was. Tot volgend jaar! 😉
Alle nerds van Vlaanderen en Nederland opgelet! Vol enthousiasme mag ik jullie mededelen dat ik dit jaar weer op het Nerdland Festival sta! 😀
Deze keer neem ik jullie mee naar het Vikingtijdperk. En net als vorig jaar, heeft mijn focus talk een interactief quiz-element. Je kunt dus meteen je eigen kennis over de Noormannen testen. Nadien deel ik de meest recente wetenschappelijke inzichten over de Vikingen, die voor mijn discipline natuurlijk uit de geschiedkunde en de archeologie komen.
Wat is feit en wat is mythe over de Vikingen? Ontdek het op zondag 24 mei, om 19:00 uur in The Temple! Naast dit historische avontuur is er weer van alles te beleven, te leren en te exploreren op het Provinciaal Domein Puyenbroeck in Wachtebeke. Van astronomie tot LEGO, van insectologie tot Formule 1. Bezoek www.nerdlandfestival.be voor het volledige programma. Wie benieuwd is naar de sfeer, kan deze terugblik en deze video van vorig jaar bekijken.
Als vervolg op mijn eigen lezing over 750 Jaar Amsterdam, bezocht ik precies een week later de lezing van Ranjith Jayasena. Ook over Amsterdam, maar wel wat specifieker, namelijk over de middeleeuwse ontwikkeling van de stad.
Ranjith Jayasena is senior archeoloog bij de Gemeente Amsterdam en wat mij betreft dé stadsarcheoloog van het moment. Hij was al eerder dit jaar te zien in de serie Het verhaal van Nederland – Amsterdam (de vierdelige serie met Daan Schuurmans als verteller). Deze afleveringen zijn overigens nog gratis terug te kijken via NPO Start, dus pak ze nog even mee!
De lezing werd gehouden in het Archeologisch Museum Haarlem. Een prachtige plek onder de grond, want ze zitten in de kelder van de voormalige Vleeshal. De collectie wordt overzichtelijk in vitrines langs de wanden tentoongesteld. Achterin de ruimte is een opgraving nagebouwd en daar ligt ook “Cornelis”. Dit is een skelet van een middeleeuwse Haarlemmer, in 2012 opgegraven bij de Botermarkt. Net als Alewijn van Amsterdam, heeft ook Cornelis een gezichtsreconstructie gekregen. De reconstructie van de Haarlemmer was er echter 9 jaar eerder dan die van de Amsterdammer. 😉
Over Alewijn gesproken… zijn leven is uitvoerig door Ranjith besproken. De voeding, activiteiten en huizen van de middeleeuwse Amsterdammers kregen archeologische duiding. Net als het tolprivilege van 1275; het document waarin Amsterdam voor het eerst wordt vermeld (en de reden voor het feestjaar 2025). Ranjith bouwde voort op eerdere reconstructies van Amsterdam in de 11e, 12e en 13e eeuw en week ook uit naar nabijgelegen plaatsen als Diemen en Sloten. Maar omdat hij als stadsarcheoloog meewerkt aan de meest recente onderzoeken, kon hij ook nieuwe archeologische inzichten presenteren. De vroege geschiedenis van Amsterdam in een nieuw jasje, dus. 🙂
Het was fijn om zelf weer eens in het publiek te zitten en nieuwe dingen te leren van een expert. Beide lezingen, die van mij en die van Ranjith, werden goed bezocht. Het waren twee mooie bijeenkomsten!
Een week geleden stond ik voor een geïnteresseerd publiek te vertellen over de geschiedenis van onze hoofdstad, aan de hand van archeologische vondsten. Dit was de derde ronde van deze lezingenreeks en wederom viel het verhaal in de smaak.
Het jubileumjaar van onze hoofdstad wordt óók gevierd in de hoofdsteden van de provincies. Met lezingen en bijeenkomsten voor alle wetenschappen, kan het publiek op een toegankelijke manier meer leren over Amsterdam. En zo kwam het dat ik (als historica natuurlijk) op woensdagochtend 17 september de Amsterdamse geschiedenis als invalshoek nam voor een koffielezing. Ik ondersteunde het verhaal met archeologische vondsten die het publiek van dichtbij kon bekijken, voelen en ruiken. Zo werd de geschiedenis tastbaar!
Het mooie aan deze activiteiten, is dat ze gratis te bezoeken zijn. Zo kan iedereen aan het jubileumjaar meedoen; een belangrijke voorwaarde voor partijen als de KNAW, de Vrije Academie en de Gemeente Amsterdam. En als hoofdstad van Noord-Holland zet de Gemeente Haarlem zich hier dus ook voor in.
Wat daarbij altijd onmisbaar is, is het enthousiasme van de vele vrijwilligers die de bijeenkomsten organiseren. Als spreker was ik degene die het applaus en de complimenten ontving, maar de inspanningen van de vrijwilligers verdienen ook alle lof. Daarom: hartelijk dank aan het team van Buurtcentrum de Baan en het Wijkplatform van de Konginnebuurt voor de uitnodiging en de organisatie! 🙂
Afgelopen weekend vonden de twee inlooplezingen over de Amsterdamse geschiedenis plaats op het terrein van Zandsculpturen Garderen. Beide keren kwamen er na afloop nog veel vragen van het publiek, ontzettend leuk!
Ik vertelde over de ontwikkeling van Amsterdam aan de hand van archeologische vondsten. Wat vinden we nog terug in de grond van de verschillende tijdsperioden? Van alles! Van vishaken tot scherven, van rozenkransen tot specerijen. Sommige mensen kwamen nog even extra kijken, voelen en ruiken.
We kunnen wel concluderen dat het jubileum van Amsterdam ook buiten de stad op veel interesse kan rekenen. En in de zaal hing een grote replica van De Nachtwacht van Rembrandt, hoe toepasselijk?! Het was een mooie dag in Garderen en ik wil alle aanwezigen hartelijk bedanken voor het leuke contact. 🙂
Ja hoor, de datum is bekend: op zaterdag 28 juni geef ik twee inlooplezingen over de geschiedenis van Amsterdam op het terrein van Zandsculpturen Garderen. Het idee is dat bezoekers kunnen aansluiten wanneer ze zelf willen. De tentoonstelling kan vooraf of juist aansluitend bezocht worden. Of doe eens gek: bezoek eerst de binnenhallen, sluit dan aan bij de lezing en rond af met de sculpturen die buiten op het terrein staan. Alles kan, niks moet! 🙂
Wie alvast online toegangskaartjes koopt, bespaart altijd €1 per persoon. En het wordt nog mooier: met de kortingscode HISTORISCH (met hoofdletters) gaat er bij online kaartjes kopen nog eens 15% van de toegangsprijs af. Klik daarvoor hier, vul alle gegevens in en vul de code in vóór het betalen van de kaartjes.
Zie hieronder het bericht waarmee de lezingen worden aangekondigd op hun website:
Adres: Oude Barnevelderweg 5, 3886 PT (Garderen, Gelderland)
Prijs van de lezing: Gratis bij een regulier entreebewijs.
Niet vergeten: met de code HISTORISCH gaat er 15% van de toegangsprijs af bij het kopen van online toegangskaartjes.
Zoals in het bericht hieronder al te lezen was, kon ik na mijn focus talk nog een rondje doen op het terrein. Ik had ook een fotocamera meegebracht om de sfeer vast te leggen en onderstaande foto’s zijn daar het resultaat van. Het is een combinatie van beelden die alle bezoekers konden zien en van exclusieve kijkjes achter de schermen.
Deze selectie spreekt mij persoonlijk erg aan. Ik plaats ze bewust in zwart-wit, voor dat retro-effect. Zo is het net een fotoboek van je favoriete artiest, toch? 😉
Foto 1 – Backstage bij The Voyager
De kalmte voor de storm, de ruimte van waaruit ik het publiek al kon zien (maar het publiek mij niet). De zenuwen, de rauwe constructie van het podium en het zwakke licht uit de minibar.
Foto 2 – Focus talk van Toon Verlinden
Een lezing waarvan ik vanaf de voorste rij enorm heb genoten. Toon Verlinden is een meesterverteller en een alleskunner (zie zijn website). Hier sprak hij over Antarctica, de laatste wildernis. Alles kwam voorbij: geschiedenis, aardrijkskunde, politiek en bizarre trivia.
Foto 3 – The Voyager tussen de lezingen in
Alle tenten gingen tussen de lezingen in dicht voor het publiek, zodat de stoelen weer rechtgezet konden worden, het afval opgeruimd kon worden en de techniek weer opnieuw ingesteld kon worden. We mogen allemaal wel wat dankbaarder zijn voor de harde werkers achter de schermen.
Foto 4 – Cyanotype gemaakt met zeewier
In de sector The Jungle was er enorm veel te doen en te creëren. Zo kon je alles leren over zeewier, maar ook zeewiersalami proeven en er mee knutselen. De schildpad was een vormpje, maar de ‘plantjes’ worden dus gevormd door zeewier. Studenten van de Universiteit Gent hielpen met liefde mee om het werkje te ontwikkelen onder een UV-lamp. Was het voor kinderen? Misschien. Was het leuk om te doen? JA! 🙂
Foto 5 – Het publiek stroomt naar binnen in het Nerdland Theater
Het Nerdland Theater is de grootste tent van het festival. Op zondagavond was de slotact “Welcome To The AA Live • Neveneffecten reunited!”. Het was een slimme combinatie van een zeer bekende podcast en een uitermate populair televisieprogramma. Iedereen die ik sprak, keek uit naar deze show.
Foto 6 – Niemand te zien?
Wat is hier aan de hand, heeft het publiek geen interesse meer? Is iedereen al naar huis? Nee, dit is de prikkelarme zone aan de rand van het festival. Een plekje om even bij te komen, zonder herrie of flitsende lichtjes. Het concept komt van Toerisme voor Autisme, een organisatie die steun biedt om de toeristische sector toegankelijk, gestructureerd, begrijpelijk, prikkelbewust en bijgevolg aangenaam te maken voor mensen met autisme. Er zijn ook verzwaringskussens en fidget-spulletjes beschikbaar. Ik vind dit een geweldig initiatief. Ik heb geen autisme, maar wel diabetes type 1 en het is vaak lastig om in het openbaar een rustige, schone plek te vinden om te prikken of insuline te spuiten. In zo’n prikkelvrije zone zou ik me op me gemak voelen om dat even rustig te doen. Top dus! En een mooie afsluitende foto van deze terugblik in zwartwit. 🙂
