Geert Mak – Grote Verwachtingen

Na afloop van mijn lezing bij het LUF, ontving ik het nieuwste werk van Geert Mak: “Grote Verwachtingen – In Europa 1999-2019″. Wat behandelt Mak allemaal in deze dikke pil van ruim 500 pagina’s?

De grote lijn van het boek wordt gevormd door de macrohistorische ontwikkelingen die Europa in de eerste twee decennia van de 21e eeuw doormaakte. Het boek kan gezien worden als het vervolg op “In Europa – Reizen door de Twintigste Eeuw” dat in 2004 verscheen. Want Mak pakt het verhaal weer op waar het eerste deel eindigde, namelijk bij de eeuwwisseling (waar die knalhit “Millenium” van Robbie Williams ook over ging, maar dat terzijde).

Rond het jaar 2000 geloofden vele Europeanen in een vreedzaam en verenigd Europa, maar de eerste grote crises van de 21e eeuw dienden zich al snel aan. Mak blikt daarop terug en voorziet de gebeurtenissen en ontwikkelingen van historisch perspectief. Het boek wisselt van stijl tussen journalistieke reportages, persoonlijke gesprekken van Mak en een expert of ooggetuige en betogende historische analyses. Die laatste categorie kan ik persoonlijk van Geert Mak altijd wel waarderen, ik vind zijn schrijfstijl prettig en onderhoudend. Wie nog nooit een boek van Mak gelezen heeft, zou dat eigenlijk eens moeten doen. Ik kan zijn schrijfstijl namelijk moeilijk typeren, het is altijd “typisch Geert Mak”. Hij schrijft in ieder geval vloeiend en duidelijk (en meestal ook met humor en aandacht voor details).

De volwassenen die mijn website volgen, hebben de ontwikkelingen uit het boek bewust meegemaakt. Ik ben zelf ook al zo oud dat ik me de aanslag op de Twin Towers (9/11) in 2001, de verwoestende tsunami in 2004 en de financiële crisis van 2008 nog kan herinneren. En hoewel dat allemaal buiten Europa plaatsvond, had Europa er toch intensief mee te maken. Dingen gebeuren en de wereldpolitiek reageert daarop; dat is altijd al zo geweest. Het is fijn dat het boek daarbij een perspectief biedt waarbij Europa duidelijk centraal staat. Zo worden de losse crises een samenhangend verhaal over de motieven achter de Europese politieke besluiten van toen, die vandaag de Europese cultuurhistorie gevormd hebben.

Staat er nieuwe informatie in het boek? Nee, het is juist een terugblik op wat we kennen/weten/meegemaakt hebben. Maar de duiding die Mak geeft, blijft waardevol. Het is een lijvig werk, dus verwacht geen beknopte samenvatting. Maar als je het boek uit hebt, heb je een helder politiek-historisch overzicht over de afgelopen 20 jaar.

Aanrader voor docenten?Moeilijk te zeggen. De meeste lesboeken voor geschiedenis stoppen al eerder dan de laatste gebeurtenissen die Mak beschrijft. Voor geschiedenisdocenten is het boek vooral handig voor het eigen overzicht of als geheugensteuntje. Voor docenten maatschappijleer zou het boek meer waarde kunnen hebben.
Aanrader voor leerlingen?Ja, want leerlingen waren nog niet (of nauwelijks 😉 ) geboren toen de gebeurtenissen uit het boek plaatsvonden. Het boek is voor leerlingen prettig om te lezen, hoewel het met 500+ pagina’s aan de lange kant is. Voor een profielwerkstuk over historische ontwikkelingen tussen 2000-2020 is het boek zeer geschikt als bron.